Tú Nhi & Những sáng tác để đời

Chế Linh là ca sĩ người Chăm (người Chàm) nổi tiếng, đồng thời là nhạc sĩ tài hoa với bút hiệu Tú Nhi và Lưu Trần Lê. Ông nổi danh từ thập niên 60 và được xem như là 1 trong 4 giọng nam nổi tiếng nhất của nhạc vàng thời kỳ đầu (tứ trụ nhạc vàng) với 4 phong cách khác nhau, 3 người còn lại là: Duy Khánh, Nhật Trường và Hùng Cường.

Tư liệu trên vangson.info được sưu tầm và tổng hợp từ các Quý Báo, Quý Đài trong và ngoài nước. Bằng việc click vào đường dẫn gốc trong mỗi bài viết, Quý Cô Bác, Anh Chị đã góp phần ủng hộ các phóng viên, biên tập viên - những người đã dày công biên soạn, chắt lọc để đem đến cho chúng ta những nguồn tư liệu tuyệt vời

Chế Linh tên thật là Jamlen (Trà-len), tên Việt là Lưu Văn Liên, sinh ngày 3 tháng 4 năm 1942 tại Paley Hamu Tanran, gần Phan Rang (nay thuộc Làng Hữu Đức, xã Phước Hữu (Ninh Phước – Ninh Thuận).

 

[Hình ảnh] Danh ca Chế Linh | Tú Nhi & Những sáng tác để đờiDanh ca Chế Linh

 

Tháng 8 năm 1959, Chế Linh vào Sài Gòn làm việc cho một chủ người Hoa rất tốt bụng – ông chủ này đã giúp đỡ Chế Linh đi học và trả lương rất hậu cho Chế Linh giúp việc trong nhà như nấu ăn và coi con cho ông ta. Sau chín tháng làm việc, dành dụm được một số tiền, Chế Linh quyết định vào trường Bồ Ðề rồi sau đó là trường Nguyễn Công Trứ để tiếp tục việc học.

Cũng trong thời gian này, Ðoàn văn nghệ Biệt Chính Biên Hòa cần tuyển ca sĩ để theo đoàn đi hát trong các miệt làng xa tại Biên Hoà. Chế Linh tham dự và đoạt giải Nam Ca xuất sắc nhất. Hoàn toàn không nghĩ là mình sẽ theo nghề ca hát, nhưng Chế Linh đã theo đoàn hát này (cùng với Châu Kỳ, Trúc Phương) vì tiền lương rất lớn. Hai năm sau, đoàn văn nghệ tan rã, Chế Linh bắt đầu làm nghề tài xế chở xe đá tại Biên Hòa chung với Bằng Giang. Vừa làm việc, vừa luyện giọng và viết nhạc – tình yêu âm nhạc đã bắt đầu nảy nở trong Chế Linh. Nhiều bài hát nổi tiếng được ông cùng Bằng Giang sáng tác trong thời gian này như Bài ca kỷ niệm, Đêm buồn tỉnh lẻ, .. Năm 1964, Chế Linh hợp tác với công ty Continental ra đời dĩa nhạc đầu tay Vùng Biển Trời Và Màu Áo Em và sau đó ký hợp đồng công ty với Dĩa Hát Việt Nam.

Dù không phải nhập ngũ vì là người dân tộc thiểu số, Chế Linh có thiên hướng hát về nhạc chiến tranh của những người lính trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Tuy vậy, mùa hè đỏ lửa 1972, Chế Linh bị chính phủ Việt Nam Cộng Hòa cấm hát vì phản động.

Năm 1975, ông bị chính quyền mới bắt tại Sông Mao, Mỹ Đức vì tội “phản động”. Năm 1980, sau 28 tháng biệt giam, ông vượt biên thành công sang Malaysia, sau đó định cư tại Toronto, Canada. Năm 2007, lần đầu tiên ông theo một đoàn văn hóa của UNESCO về thăm lại và biểu diễn tại Việt Nam. Năm 2011, ông tổ chức liveshow 30 năm tái ngộ tại Hà Nội.

 

Chế Linh và Thanh Tuyền 

Từ năm 1967 – 1968, Thanh Tuyền hát song ca cùng ca sĩ Chế Linh đã trở thành một hiện tượng được nhắc đến nhiều nhất vào thời gian đó và cho đến ngày nay vẫn được mọi người ngưỡng mộ. Hiện tượng này được tạo dựng nên bởi nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào thời kỳ Chế Linh đang cộng tác với hãng đĩa Continental của ông. Vì muốn có sự thay đổi và nhất là tránh cho thính giả nhàm chán với những nhạc phẩm đơn ca nên ông đã đưa ra sáng kiến là để Thanh Tuyền song ca với Chế Linh. Đĩa hát đầu tiên trong đó có nhạc phẩm Hái Hoa Rừng Cho Em của Trương Hoàng Xuân được tung ra thị trường và trở nên ‘ăn khách’ một cách không ngờ. Những hãng đĩa khác sau đó đã tiếp tục khai thác cặp đôi song ca này.

 

[Hình ảnh] Chế Linh song ca cùng Thanh Tuyền | Tú Nhi & Những sáng tác để đờiChế Linh song ca cùng Thanh Tuyền
trong Liveshow Con đường xưa em đi (2017)

 

Gia đình

Năm 21 tuổi, Chế Linh lấy người vợ đầu tiên. Chỉ 4 năm sau ngày thành hôn, vợ của Chế Linh sinh 5 đứa con.

Khi đứa con thứ 5 vừa biết đi chập chững, thì Chế Linh ly dị với người vợ đầu để cưới người vợ thứ hai là em gái của vợ trước. Chế Linh sống với cô vợ thứ hai này được 4 năm và sinh tiếp 4 đứa con. Hai chị em đùm bọc nhau làm vợ vẫn không thể giữ chân một ông chồng phong lưu.

Năm 1971, chàng ca sĩ Chế Linh lại độc thân, sau hai cuộc hôn nhân với hai chị em kéo dài 8 năm. Chỉ 1 năm sau, Chế Linh cưới người vợ thứ ba là Thúy Hằng mới 17 tuổi. Mặc gia đình ngăn cấm, Thúy Hằng vẫn làm vợ Chế Linh và sinh liên tục 2 đứa con.

Năm 20 tuổi, người vợ thứ ba của Chế Linh đã tự tử, để lại dòng thư tuyệt mệnh: “Em ra đi để anh còn mãi mãi trong tim em và em cũng còn mãi trong tim anh!”.

Cuối năm 1975, Chế Linh tổ chức đám cưới với Vương Nga và có thêm 3 đứa con ..

 

[Hình ảnh] Chế Linh và Vương Nga | Tú Nhi & Những sáng tác để đời
Chế Linh và Vương Nga

 

Khi được hỏi, vợ ông luôn sát cánh cùng ông trong các chuyến lưu diễn, chăm chút cho đời sống, sự nghiệp của ông, vậy vợ ông có tham gia vào các sáng tác của ông không? Chế Linh tiết lộ rằng: “Thường khi tôi viết bài là trong quán rượu hoặc café hay trên máy bay hoặc khi lái xe, nói chung là ngoài đường…Vì vậy vợ tôi không có dịp để xen vào trong vấn đề này…nhưng cô ấy rất vui và thích thú mỗi lần tôi ngân nga với một bài nào mới”. 

 

Về bút danh Tú Nhi

Kỳ thực, Chế Linh giấu chưa cho mọi người biết ông chính là Tú Nhi. Lý do đơn giản như chia sẻ của Chế Linh là bởi ông e ngại nếu biết ông và Tú Nhi là một, các nhạc sĩ khác sẽ ngại giao bài của mình cho ông vì e ông không hết mình với sáng tác của người khác. Cũng bởi thế mà nhiều người chỉ biết rằng, Chế Linh chuyên hát nhạc của Tú Nhi, và Tú Nhi là người chuyên viết nhạc cho ông hát. Điều này không làm Chế Linh cảm thấy thiệt thòi mà trái lại, ông cảm thấy như thế thì lạ và hay hơn.

Tiết lộ về bút danh Tú Nhi, Chế Linh bảo, tên đó có ý nghĩa là một đứa bé tuấn tú. “Tú” có nghĩa là “tuấn tú”, “nhi” có nghĩa là “nhi đồng”. Nam danh ca thổ lộ, khi chọn bút danh này và cho đến tận bây giờ, ông vẫn luôn mong muốn mình hồn nhiên như một đứa bé thơ. Ông cũng không ngần ngại thừa nhận việc để người khác tò mò về tác giả Tú Nhi cũng là mong muốn của mình, rằng ông đoán được sự băn khoăn của mọi người về việc tại sao tác giả có cái tên rất bé thơ này lại viết những ca khúc tự sự đầy tâm trạng, những mối tình lãng mạn và “gãy đổ”.

 


 

Đêm buồn tỉnh lẻ (Tú Nhi & Bằng Giang)

Là sáng tác đầu tay của Chế Linh, lúc đó ông đi thăm một người bạn đi lính ở Long Khánh, bạn này lớn hơn ông 4 tuổi, bạn ông có người yêu. Nhưng đi lính thì làm sao về thăm người yêu hoài được, nên nói với Chế Linh là về nhắn với người yêu là anh gởi lời thăm. Buổi tối khoảng 10h, lúc ngồi ở quán ăn và trời đang mưa lâm râm, ông sáng tác ra bài Đêm buồn tỉnh lẻ ..

 

 


 

Bài ca kỷ niệm (Tú Nhi & Bằng Giang)

Nhạc sĩ Bằng Giang tên thật là Trần Văn Khôi, sinh năm 1939 tại Biên Hoà. Từ nhỏ ông đã mê nhạc hơn học văn hóa nên có lúc đã bỏ học mà đến nhà thầy dạy nhạc ở.

Lớn lên ông tham gia văn nghệ cho các trại lính ở Biên Hoà, được người bà con là chủ hầm đá ở Bửu Long giúp đỡ cho cùng với Chế Linh. Ngoài Đêm buồn tỉnh lẻBài ca kỷ niệm là sáng tác đầu tiên của ông đồng tác giả với Chế Linh. Ngoài ra, ông còn có một số sáng tác riêng như Thành phố mưa bay, Người em xóm đạo, Người về đơn vị mới ..

 

[Hình ảnh] Nhạc sĩ Bằng Giang | Tú Nhi & Những sáng tác để đời
Nhạc sĩ Bằng Giang

 

Sau năm 1975, ông sang định cư tại Georgia, USA. Tại đây ông tiếp tục sáng tác, phổ thơ của các nhà thơ như Thy Lệ Trang, Hoàng Ánh Nguyệt ..

 

 


 

Xuân quê hương xuân lạc xứ

Chế Linh tâm sự: “Xuân quê hương xuân lạc xứ tôi viết với tâm trạng người xa quê xa nhà, năm 1983 ..”

 

 


 

Lời cho người tình phụ

Chế Linh sáng tác dựa trên câu chuyện của người bạn khi anh này bị người yêu phụ tình ..

 

 


 

Xin làm người xa lạ

Chế Linh yêu cô gái bị gia đình cô phản ứng nên viết bài này ..

 

 


 

Đoạn buồn cho tôi

Chế Linh viết cho chính mình lúc chia tay người vợ thứ 2. Lúc ấy, ông chỉ muốn đi hát để nhận buồn về mình đem vui đến cho thiên hạ ..

 

 


 

Xin yêu tôi bằng cả tình người

Khi người vợ thứ ba qua đời, ông buồn đến mức không thể làm gì, một thời gian sau thấy cô gái tóc dài, vóc dáng mong manh giống người vợ đã khuất nên cảm xúc viết bài này. Cũng vì bài hát, ông tâm niệm phải cưới cho được người con gái ấy (người con gái ấy là bà Vương Nga – vợ thứ 4 của ông) ..

 

 


 

Trong tầm mắt đời

Ông viết tặng bạn khi bạn và vợ chia tay. “Ngồi trong quá rượu tôi viết cho bạn, bạn bảo tâm sự giống tao nhưng tôi chỉ dám nói là của một bé gái đưa nhờ hát. Sau này bạn biết bạn mắng quá trời” – Chế Linh kể lại ..

 

 


 

Mai lỡ hai mình xa nhau & Nếu chúng mình cách trở

Trong các ca khúc mà ông đã viết, Mai lỡ hai mình xa nhau là ca khúc có bóng dáng của câu chuyện tình lần thứ mấy?

_ (Cười). Bạn là người đầu tiên hỏi tôi về câu chuyện này. Cô gái trong bài hát tên Mai cho nên tôi mới đặt tựa là Mai lỡ hai mình xa nhau. Mai ở đây là cô Mai chứ không phải ngày mai như nhiều người lầm tưởng. Tôi quen cô ấy như một người tình, dĩ nhiên, không phải là người chung sống với tôi. Thời viết ca khúc này tôi có rất nhiều cô gái đến với mình. Họ mang đến cho tôi những thích thú trong sáng tác.

Sau này, chuyện tình đó thế nào?

_ Tôi không biết cô ấy hiện đang ở đâu và cũng không biết cô ấy còn sống hay đã chết. Tôi viết bài đó vào khoảng những năm sáu mươi mấy nhưng đến bây giờ tôi vẫn chưa có dịp gặp lại. Trong ký ức của tôi, đó là một cô gái mang lại cho tôi ấn tượng rất đẹp. Tôi nghĩ cô ấy đã có chồng và đã có gia đình êm ấm, hạnh phúc.

_ Tôi sáng tác ca khúc Mai lỡ hai mình xa nhau tự nhiên lắm. Cảm xúc để tôi viết ca khúc là khi cô này đến với tôi thì có rất nhiều cô khác nữa cũng đi tới với tôi, tự nhiên một ngày cô ấy vắng bóng và tôi không còn nhìn thấy nữa. Hình ảnh đó đem tới cho tôi những cái lâng lâng lạ lạ nên tôi nảy ra cảm hứng viết bài. Có thể cô gái đó cũng chưa chắc biết tôi viết bài này cho cô vì từ trước đến giờ chưa ai hỏi và tôi cũng chưa có ý định chia sẻ chuyện này trước đây.

Vì ông không từng công bố nên sẽ có rất nhiều người hát sai ca khúc “Mai lỡ hai mình xa nhau”?

_ Đúng vậy. Với bài hát này, bạn không thể hát “Mai lỡ/hai mình xa nhau” mà phải hát cho đúng là “Mai/lỡ hai mình xa nhau” ..”

 

 

Nếu chúng mình cách trở (Mai lỡ hai mình xa nhau 2)

 

 


 

Đoạn buồn đêm mưa (Tú Nhi & Vinh Sử)

Bài hát ra đời khi Chế Linh chạy xe mui trần dọc phố Sài Gòn đến chơi với người bạn gái nhưng mưa ngập nên phải nhờ người kéo lên vỉa hè, vào quán viết bài hát này sau đó vì lỡ hẹn mà lỡ cả cuộc tình ..

 

 


 

Đoạn tái bút

Ngày ấy, Chế Linh đến phòng thu cùng một cô gái đẹp mới quen thì bị nhạc sĩ Nhật Ngân bắt gặp và mách với người vợ chưa cưới.

“Vợ tôi chạy thẳng tới phòng thu, lúc đó tôi run lắm. Khi tôi ra gặp, vợ chỉ nhìn rồi đi, tôi về năn nỉ gần chết nhưng vợ không chấp nhận. Tôi bỏ đi hai tuần mới về Sài Gòn thì nhìn thấy cô ngồi với người đàn ông khác. Tôi buồn vì nghĩ vừa mới xa nhau mà cô ấy đã thay lòng đổi dạ nhưng cũng chấp nhận vì mình có lỗi trước. Lúc đó chúng tôi mới hứa hẹn với nhau chứ chưa kết hôn.

Tôi về nhà ngồi viết Đoạn tái bút với câu ‘Tầm tay nào tôi với, tình ta tan vỡ rồi’. Đến hơn tháng sau, một người đàn anh của tôi mắng là vợ tôi về nhà anh khóc lóc hoài vì chuyện chia tay. Tôi trở về với vợ và hứa không quen cô kia nữa, cũng nhận ra mình đã hiểu nhầm vợ vì cô ấy chỉ ngồi tâm sự với bạn chứ không hề phụ mình” ..

 

 

 


 

Nụ cười chua cay (Một lần hiện diện)

Sáng tác khiến ông trăn trở nhất, luôn khiến ông day dứt mỗi khi lên sân khấu chính là ca khúc Nụ cười chua cay. Nam danh ca cho biết, sáng tác này được ông viết trong tâm trạng buồn bã và đau khổ khi người yêu đi lấy chồng ..

.

 

 

Nguồn tư liệu:
https://vi.wikipedia.org/ (Chế Linh – Wikipedia)
http://www.phapluatplus.vn/ (Chế Linh kể câu chuyện tình kỳ lạ của mình)
https://news.zing.vn/ (Chế Linh lần đầu chia sẻ về người tình tên Mai)
https://nhacvang-nguyen.blogspot.com/ (Nhạc vàng bất tử)
http://anninhthudo.vn/ (Bí mật không ngờ về bút danh Tú Nhi của danh ca Chế Linh)
http://kienthuc.net.vn/ (Danh ca Chế Linh: Khi sáng tác là lẽ sống)
http://anninhthudo.vn/ (Chế Linh tiết lộ về ca khúc được ông sáng tác khi người yêu đi lấy chồng)

Mọi ý kiến đóng góp thân mời Quý Cô Bác, Anh Chị để lại bình luận ở mỗi bài đăng hoặc gửi liên hệ thông qua đường dẫn này. Vàng Son xin chân thành cảm ơn!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *