Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác – An Thuyên

[…] Nhân dịp kỉ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, phóng viên VOV có cuộc trò chuyện với tác giả của bài hát Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác.

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã ghé thăm Vàng Son! Tư liệu trên Vàng Son được sưu tầm và tổng hợp từ các Quý Báo, Quý Đài trong và ngoài nước. Bằng việc nhấp vào đường dẫn gốc ở mục trích dẫn, Quý Cô Bác, Anh Chị có thể xem đầy đủ nội dung bài viết, đồng thời góp phần ủng hộ các phóng viên, biên tập viên - những người đã dày công biên soạn, chắt lọc để đem đến cho chúng ta những nguồn tư liệu tuyệt vời

P.V: Thưa nhạc sĩ An Thuyên, được biết khi viết Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác, hồi đó ông mới 24 tuổi và là một cán bộ tuyên truyền của ty văn hóa Nghệ An. Thế nhưng, khi nghe bài hát đó, không ai nghĩ tác giả lại trẻ đến như vậy bởi ca từ nghe rất già dặn?

Nhạc sĩ An Thuyên: Đó là những năm tôi 23-24 tuổi, lúc đó Bác đã mất được 5-7 năm. Sự mất mát ấy luôn lay động trái tim của tôi. Bản thân tôi cũng cảm thấy sự qua đời của Bác là mất mát rất lớn. Cũng chính điều đó đã thôi thúc tôi viết bài hát này chỉ trong 1 đêm. Khi viết nước mắt tôi dàn dụa, nghĩ lại thấy mình như một ông cụ non vậy.

Đến bây giờ, sau nhiều năm sáng tác, tôi nhớ mình đã có ba lần viết nhạc bằng nước mắt: Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác, Neo Đậu Bến QuêMẹ Việt Nam Anh Hùng.


P.V: Cơ duyên nào đã đưa nhạc sĩ đến một không gian văn hóa ví dặm với những người hát phường vải, với hình ảnh Bác Hồ thời ấu thơ?

Nhạc sĩ An Thuyên: Tôi viết bài này bắt đầu từ một câu chuyện. Hôm ấy, khi tôi đi sưu tầm dân ca ở Làng Sen (Kim Liên, Nam Đàn), bà con đến hát và tôi thu âm các bài hát dân ca, hát phường vải. Trong khi thu âm thì có một người phụ nữ khoảng 40-45 tuổi, đứng ngoài ngõ. Khi tôi xong việc, đóng máy thu âm lại, chị bảo “anh đi với tôi”.

Với sự tò mò của người làm sưu tầm, tôi đóng vội máy và đi theo chị. Về đến trước nhà, chị vừa “kẹt” cái cổng tre lại thì thấy tiếng bà cụ trong nhà bảo “mi đi mô từ đầu hôm đến giờ mà để con khóc nhiều rứa”. Rất nhanh chị ôm chầm đứa con đang khóc và hát một bài hát ru rất hay. Tôi vội vàng bấm máy thu âm. Đấy là bài hát ru sưu tầm theo tôi là rất thành công vì nó rất thật.

Tiếng võng đưa qua đưa lại, lúc đầu con khóc nhiều thì chị hát rất khỏe, to và dần dần con dịu đi thì chị hát nhỏ. Bài hát ru cứ chậm dần, chậm dần theo không gian đó. Chị đã thiếp ngủ lúc nào không biết và bỏ quên tôi. 

Sớm hôm sau, tôi quay lại thì chị đi làm đồng. Tôi mở cửa bước vào và bắt gặp hình ảnh một bà cụ rất già với mái tóc trắng ngồi đó khiến tôi không thể quên. Tôi bật máy ghi âm để bà nghe bài hát ru do chính con dâu bà hát. Nghe xong, bà bảo “Ngày xưa Bác Hồ cũng hay nghe hát phường vải lắm”. Từ chi tiết này tôi đã viết bài hát Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác.


P.V: Các bài hát Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác, Neo Đậu Bến Quê, Ca Dao Em Và Tôi, Vầng Trăng Đò Đưa .. đều mang âm hưởng của dân ca Nghệ Tĩnh. Âm nhạc dân gian xứ Nghệ rõ ràng đã mang đến nhiều thành công cho ông, phải không thưa nhạc sĩ?

Nhạc sĩ An Thuyên: Khi viết Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác, mọi người có thể không tưởng tượng được vì đó hoàn toàn là một bài hát dặm, trước đó là một câu ví. Với bài hát này, tôi lấy nguyên nhịp 7/8 – nhịp lẻ rất lạ, đậm đặc và tinh túy đến mức 5 năm sau đó, tôi viết bài nào dường như cũng giống như Đêm Nghe Hát Đò Đưa Nhớ Bác.


P.V: Trong bài hát của mình nhạc sĩ đã khắc họa hình ảnh Bác Hồ thời thơ ấu là một cậu bé mặc “quần xắn gối, đứng đầu sân” nghe phường vải hát. Hẳn là nhạc sĩ cũng có những kỉ niệm tuổi thơ gắn liền với một không gian văn hóa như vậy?

Nhạc sĩ An Thuyên: May mắn là gia đình tôi sống ở làng Đáy (Quỳnh Lưu, Nghệ An) – một vùng quê nghèo nhưng có phong trào văn hóa văn nghệ, có nền âm nhạc dân gian rất phát triển. Và nhà tôi cũng là một gánh hát tuồng, cải lương, hát phường vải. 11 tuổi tôi đã trở thành một “nhạc công” thổi sáo, kéo nhị cho mọi người hát. Âm nhạc dân gian thấm đượm với tôi từ bé, như sữa mẹ mình được bú từ nhỏ vậy.

P.V: Xin cảm ơn nhạc sĩ An Thuyên.


– Bài viết: Nhạc sĩ An Thuyên kể chuyện “Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác”
– Tác giả: Phương Thúy
– Nguồn tin: Báo điện tử VOV
– Xuất bản: 2013.05.17 07:00
– Đường dẫn: https://vov.vn/
– Thời gian khai thác: 2022.05.17 20:23 VST
– Lưu trữ: PDF


Đọc thêm:
Em mơ gặp Bác Hồ – Xuân Giao


Lời bài hát

Một khúc dân ca sâu lắng quê nhà
đêm Sông Lam dạt dào sóng nước
vọng câu đò đưa, tình người mộc mạc
bát ngát nhớ thương mà thoảng hương giữa đời


Đêm trăng lên nghe tiếng đò đưa ngân rất gần
nhớ chuyện Người thời xa xưa
Bác lớn lên trên quê đất mẹ hiền

Bác theo phường đi nghe hát
quần xắn gối đứng đầu sân
dân mất nước mới lầm than
mà nên lời ca nghe càng xót xa

Tuổi ấu thơ Bác đã đi suốt chiều dài câu đò đưa
tuổi ấu thơ Bác đã sống suốt chiều rộng câu dân ca

Đêm Kim Liên ấm áp ngày xưa hay hát phường
ấy ngày hội những danh nhân
đất nước đau thương nên đến luận bàn

Bác theo phường đi nghe hát
trăng đứng bóng trăng tà thôi
bao thơ hay gỡ tơ rối
mà trước cuộc đời đành bó tay

Tuổi ấu thơ Bác đã đi suốt chiều dài câu đò đưa
tuổi ấu thơ bác đã sống suốt chiều rộng câu dân ca
rồi từ ấy, ơ .. Bác tìm đường cứu nước non
..


Đêm quê hương nhớ Bác
lòng ta thêm ấm lòng
vườn nhà ngát hương cau
mái tranh quê xôn xao mấy tình đời

Xưa theo phường đi nghe hát
nay Bác đã cho đời ta
ơi câu ca “độc lập tự do”
mà nay toàn dân ta hát vang

Nỗi ước mong thủa xưa đã đến rồi ôi rạng rỡ
nay hát câu đò đưa thấy đời đẹp mênh mang

Đêm quê hương nhớ Bác
lòng ta thêm ấm lòng
vườn nhà ngát hương cau
mái tranh quê xôn xao mấy tình đời

Xưa theo phường đi nghe hát
nay Bác đã cho đời ta
ơi câu ca “độc lập tự do”
mà nay toàn dân ta hát vang

Nỗi ước mong thủa xưa đã đến rồi ôi rạng rỡ
nay hát câu đò đưa thấy đời đẹp mênh mang

Càng nhớ Bác, nhớ ơn Người sâu nặng quê hương ..

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã đọc trọn vẹn bài viết! Việc đặt quảng cáo giúp Vàng Son có thêm kinh phí duy trì website qua từng năm, rất mong Quý Cô Bác, Anh Chị thông cảm nếu như điều này gây ảnh hưởng đến trải nghiệm trong quá trình sử dụng. Mọi ý kiến đóng góp, phê bình, ... thân mời Quý Cô Bác, Anh Chị để lại bình luận ở mỗi bài đăng hoặc gửi liên hệ thông qua Trang Liên Hệ. Vàng Son xin chân thành cảm ơn!
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận