Mùa xuân đầu tiên – Văn Cao

Theo đơn đặt hàng của báo Sài Gòn Giải Phóng, Văn Cao nhận lời và viết Mùa Xuân Đầu Tiên vào dịp giáp Tết Bính Thìn, và được đăng lần đầu tiên trên số báo Xuân Sài Gòn Giải Phóng 1976. Nhưng ca khúc bị phê bình là “nghe mơ hồ rắc rối, kêu gọi tình thương một cách chung chung, thiếu tính giai cấp”, “ủy mị, yếu đuối” và bị xem là “lạc điệu” so với những bài hát nhạc Đỏ “hào hùng, sảng khoái, ca từ hân hoan, hừng hực khí thế chiến thắng” lúc bấy giờ.

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã ghé thăm Vàng Son! Tư liệu trên Vàng Son được sưu tầm và tổng hợp từ các Quý Báo, Quý Đài trong và ngoài nước. Bằng việc nhấp vào đường dẫn gốc ở mục trích dẫn, Quý Cô Bác, Anh Chị có thể xem đầy đủ nội dung bài viết, đồng thời góp phần ủng hộ các phóng viên, biên tập viên - những người đã dày công biên soạn, chắt lọc để đem đến cho chúng ta những nguồn tư liệu tuyệt vời

Mặc dù vậy, các chương trình phát thanh tiếng Việt tại Moskva vẫn cho trình bày bài hát, nhờ vậy Mùa Xuân Đầu Tiên đã không bị lãng quên. Ông Văn Thao, con trai của Văn Cao, tiết lộ rằng:

“Nhưng cũng thật bất ngờ (không hiểu bằng con đường nào), trong cái năm 1976 ấy, Mùa Xuân Đầu Tiên được in ở nước Nga và được Liên Xô trả nhuận bút cho tác giả 100 rúp. Văn Cao phải viết giấy uỷ quyền qua đại sứ quán để con gái ông đang học bên đó lĩnh hộ. Ông bảo con gái: Con cứ lấy mà tiêu, ở nước mình bao lâu nay bố có được biết đến đồng nhuận bút tác phẩm nào đâu”.

Còn tại Việt Nam bấy giờ, ca khúc vẫn chưa được phép phổ biến.


Những khó khăn ban đầu

Cuối xuân 1985, tỉnh Nghĩa Bình (Quảng Ngãi và Bình Định) có nhã ý mời Văn Cao, Nguyễn Trọng Tạo và Nguyễn Thụy Kha vào thăm và sáng tác cho tỉnh. Sau đó, mỗi người làm một bưu thiếp gồm một bức ký họa chân dung, một bài thơ và một bản nhạc. Về phần Văn Cao là bức tự họa của ông, một bài thơ ông mới viết về Quy Nhơn và bản nhạc là Mùa Xuân Đầu Tiên mà ông cất trong tủ từ nhiều năm, theo lời Văn Cao: “Viết ra in trên báo Sài Gòn Giải Phóng, rồi đưa cho đài từ năm 1976, có thu đâu mà chả để trong tủ. May Liên Xô (cũ) còn in cho làm kỷ niệm”.

Năm 1988, niềm vui trở lại với Văn Cao. Ngoài việc Hội Nhà văn Việt Nam phục hồi hội tịch cho các bạn ông như Hữu Loan, Hoàng Cầm, Trần Dần, Lê Đạt, Phùng Quán sau 30 năm, và với riêng ông là việc diễn ra hơn 60 đêm nhạc của ông từ mùa xuân cho tới mùa thu, cùng lúc Nhà xuất bản Tác phẩm Mới ấn hành tập thơ  của Văn Cao và đặc biệt Nhà xuất bản Trẻ ấn hành một tập thơ/nhạc khổ rộng mang tên Thiên thai, trong ấn phẩm này, có công bố bài hát Mùa Xuân Đầu Tiên.


Được công chúng biết đến và đón nhận

Năm 1991, khi ông Nguyễn Ngọc Hà thay mặt Hội Việt kiều yêu nước tại Pháp đặt Nguyễn Thụy Kha làm một phim video ca nhạc về cuộc đời Văn Cao, trong cảnh Văn Cao về quê Nam Định, ông lồng Mùa Xuân Đầu Tiên vào một đoạn dài. Lần đầu tiên, ca khúc được ca sĩ Quốc Đông thu âm với phần đệm đàn organ của nhạc sĩ Hoàng Lương.

Năm 1992, Nhà xuất bản Lao động ấn hành cuốn tiểu thuyết tư liệu do Nguyễn Thụy Kha viết và mang tên “Văn Cao – người đi dọc biển“. Trong sách có một chương dành cho Mùa Xuân Đầu Tiên. Cuốn sách hiện được lưu trữ tại thư viện Đại học Harvard ở thành phố Boston thuộc bang Massachusetts của Mỹ.

Năm 1993, Nhà xuất bản Văn Học tiến hành xuất bản Tuyển tập thơ Văn Cao để kỷ niệm 70 năm ngày sinh của ông (1923-1993). Năm ấy, một chương trình đêm nhạc Văn Cao mang tên “Văn Cao – một đồng hành tuổi trẻ” được tổ chức biểu diễn tại Cung Văn hóa Thanh niên ở phố Tăng Bạt Hổ, Hà Nội. Trong chương trình, nữ ca sĩ Minh Hoa của Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội đã trình diễn Mùa Xuân Đầu Tiên và đó là lần đầu tiên ca khúc này được hát trên sân khấu, dù chỉ là trong một buổi “văn nghệ quần chúng”.

Số phận long đong của Mùa Xuân Đầu Tiên phải kéo dài tới 20 năm, thật sự là phải đến sau ngày Văn Cao mất (ngày 10 tháng 7 năm 1995), bài hát mới được phổ biến rộng khắp. Vào dịp giỗ 49 ngày của ông, trong hội diễn toàn quốc diễn ra ở Đà Nẵng, một đêm nhạc Văn Cao diễn ra với sự trình diễn của tốp diễn viên Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội, mà trong đêm ấy, Mùa Xuân Đầu Tiên đã được một tốp ca nữ trình diễn. Cùng năm ấy, đạo diễn Đinh Anh Dũng thực hiện phim ca nhạc “Văn Cao – Buổi sáng có trong sự thật“, trong đó bài hát Mùa Xuân Đầu Tiên được ca sĩ Thanh Thúy, lúc đó mới 17 tuổi, trình bày.

Từ đó, Mùa Xuân Đầu Tiên đã đến gần hơn với công chúng yêu nhạc trên khắp mọi miền tổ quốc.


Đọc thêm: Bến xuân – nhạc: Văn Cao, lời: Văn Cao & Phạm Duy


– Bài viết: Mùa xuân đầu tiên (bài hát của Văn Cao)
– Nguồn tin: Wikipedia
– Đường dẫn: https://vi.wikipedia.org/
– Thời gian khai thác: 2021.09.08 19:55 VST


Lời bài hát

Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
mùa bình thường mùa vui nay đã về
mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên
với khói bay trên sông gà đang gáy trưa
bên sông một trưa nắng vui
cho bao tâm hồn

Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
người mẹ nhìn đàn con nay đã về
mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên
nước mắt trên vai anh
giọt sưởi ấm đôi vai anh
niềm vui phút giây
như đang long lanh

Ôi giờ phút yêu quê hương làm sao
trong xuân vui đầu tiên
ôi giờ phút trong tay anh đầu tiên
một cuộc đời êm ấm
từ đây người biết quê người
từ đây người biết thương người
từ đây người biết yêu người

Giờ dặt dìu mùa xuân theo én về
mùa bình thường mùa vui nay đã về
mùa xuân mơ ước ấy xưa có về đâu
với khói bay trên sông
gà đang gáy trưa bên sông
một trưa nắng thôi
hôm nay mênh mông ..

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã đọc trọn vẹn bài viết! Việc đặt quảng cáo giúp Vàng Son có thêm kinh phí duy trì website qua từng năm, rất mong Quý Cô Bác, Anh Chị thông cảm nếu như điều này gây ảnh hưởng đến trải nghiệm trong quá trình sử dụng. Mọi ý kiến đóng góp, phê bình, ... thân mời Quý Cô Bác, Anh Chị để lại bình luận ở mỗi bài đăng hoặc gửi liên hệ thông qua Trang Liên Hệ. Vàng Son xin chân thành cảm ơn!
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận