Bến xuân (Đàn chim Việt) – Văn Cao & Phạm Duy

Trước đây, nhiều người nghĩ rằng Bến Xuân là ca khúc do nhạc sĩ Văn Cao và nhạc sĩ Phạm Duy đồng sáng tác. Tuy nhiên, họa sĩ Văn Thao, con trai cả của nhạc sĩ Văn Cao, đồng thời cũng là người nắm giữ nhiều tư liệu nhất về tác giả Tiến quân ca khẳng định cha ông sáng tác ca khúc này trước khi gặp người bạn Phạm Duy.

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã ghé thăm Vàng Son! Tư liệu trên Vàng Son được sưu tầm và tổng hợp từ các Quý Báo, Quý Đài trong và ngoài nước. Bằng việc nhấp vào đường dẫn gốc ở mục trích dẫn, Quý Cô Bác, Anh Chị có thể xem đầy đủ nội dung bài viết, đồng thời góp phần ủng hộ các phóng viên, biên tập viên - những người đã dày công biên soạn, chắt lọc để đem đến cho chúng ta những nguồn tư liệu tuyệt vời

“Năm 1944, Phạm Duy theo gánh hát Đức Huy, một gánh hát cải lương đi từ trong Nam ra Bắc. Ông gây ấn tượng trên sân khấu bởi phong cách thư sinh với áo sơ mi trắng, vừa ngồi gảy đàn vừa hát” – họa sĩ Văn Thao mở đầu cuộc trò chuyện.

Một lần gánh hát Đức Huy đến Hải Phòng biểu diễn và Phạm Duy gây ấn tượng khi vừa chơi guitar, vừa hát bài Buồn tàn thu của Văn Cao. Phạm Duy không hề biết rằng, lúc đó Văn Cao cũng đang sống ở Hải Phòng.

Bạn bè của Văn Cao là Trần Liễn, Doãn Tòng đi xem hát về kể lại ngay với tác giả Suối mơ: “Có một tay ca sĩ trẻ hát bài ‘Buồn tàn thu’ của mày rất hay“. Văn Cao khá nhạc nhiên và quyết định đi nghe Phạm Duy hát.

Sau đêm hôm đó, một người bạn đã dẫn Phạm Duy đến nhà Văn Cao ở góc bến Bính, Hải Phòng. Và tình bạn của hai người bắt đầu từ đó. Phạm Duy lưu lại xứ hoa phượng đỏ một thời gian và có nhiều dịp trao đổi về âm nhạc với tác giả Buồn tàn thu.

Văn Cao khuyên Phạm Duy nên đi vào nghiệp sáng tác, chứ không chỉ là một ca sĩ du ca. Phạm Duy đồng ý và quyết tâm trở thành một nhạc sĩ. Những nốt nhạc đầu tiên do Phạm Duy có sự góp ý, trao đổi của người bạn Văn Cao.

Từ khi bắt đầu tình bạn, rất nhiều bài hát do mình sáng tác, Văn Cao đã đưa cho Phạm Duy thể hiện như Suối mơ, Trương Chi, Thiên thai và đặc biệt là Bến xuân. 

“Hai người rất thân nhau. Sau này, khi sáng tác, Phạm Duy có nhiều bài ảnh hưởng bởi phong cách viết của Văn Cao. Điều này chính Phạm Duy cũng công nhận. Do vậy, nhiều người nhầm tưởng Bến Xuân sáng tác của cả hai người nhưng kỳ thực không phải“, họa sĩ Văn Thao giải thích.


Vậy “Bến xuân” ra đời như thế nào?

Đây là ca khúc được nhạc sĩ Văn Cao sáng tác để dành tặng một thiếu nữ mà ông từng thầm yêu trộm nhớ. Đó là một người đẹp Hải Phòng, con của một nhà thầu giàu có, rất yêu âm nhạc và có giọng hát hay. Nàng cảm mến những sáng tác của Văn Cao, đồng thời cũng dành cho tác giả một tình cảm đặc biệt.

Họa sĩ Văn Thao cho biết nhưng trớ trêu thay, hai người bạn thân của Văn Cao thời điểm đó là ca sĩ Kim Tiêu và nhạc sĩ Vũ Quý đều đem lòng yêu cô gái này. Vì Văn Cao có tính cách nhút nhát nên hai người bạn kia không hay biết chuyện của Văn Cao và cô gái. Họ thậm chí còn nhờ Văn Cao sáng tác để dành tặng cô gái đẹp nhiều bài thơ.

Không lâu sau, một trong hai người bạn của nhạc sĩ Văn Cao ngỏ ý muốn tiến tới quan hệ hôn nhân với người con gái đẹp xứ Hải Phòng. Người con gái, vì muốn biết tình cảm thực sự của Văn Cao đã trốn gia đình tìm đến nhà tác giả để tìm câu trả lời.

Nhưng lúc cô gái đến, Văn Cao vẫn còn đang mặc quần đùi, áo may ô, ngồi bơm nước. Thấy người đẹp thì lúng túng, xấu hổ, vội vàng đi lấy quần áo dài mặc. Nhưng cuộc gặp gỡ hôm đó cũng chỉ diễn ra trong im lặng. Cô gái chờ đợi một lời hẹn từ nam nhạc sĩ nhưng đáp lại chỉ là ánh mắt rụt rè.

“Bên cạnh sự nhút nhát. Lúc đó gia đình ông bà nội đang nghèo, bố tôi lại chưa có điều kiện kinh tế để lấy vợ, lại là đến với con gái một nhà giàu có nên có thể ông sợ” – con trai trưởng nhạc sĩ Văn Cao tiết lộ.

Cuộc tình không có kết quả, bao nhiêu cảm xúc dồn nén trong lòng, Văn Cao đã viết Bến Xuân với câu hát nổi tiếng: “Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước, em đến tôi một lần”Bến Xuân được hiểu là bến Bính (Hải Phòng) vào mùa xuân. Sau này câu hát “em đến tôi một lần” được anh em tếu táo thay đổi là “Oanh đến thăm một lần”, Oanh là tên của người con gái đó.

Như vậy, bài Bến Xuân được Văn Cao sáng tác cho riêng một cuộc tình không thành của mình.

Nhạc sĩ Phạm Duy, người bạn tri âm tri kỷ của Văn Cao rất thích ca khúc này. Ông đã mang nó đi biểu diễn trên sân khấu khắp cả nước. Điều đặc biệt là Phạm Duy cũng biết mối tình đó và ông đã thêm một số lời vào đoạn 2 trong ca khúc của bạn.


Sau này, Văn Cao đã đặt thêm một lời nữa như là một bài hát khác, lấy tên mới là Đàn Chim Việt.


– Bài viết: Câu chuyện phía sau ca khúc ‘Bến xuân’ của nhạc sĩ Văn Cao
– Tác giả: Khuê Tú ; Hình ảnh: Đào Tuấn
– Nguồn tin: ZingNews
– Xuất bản: 2017.01.27 07:45
– Đường dẫn: https://zingnews.vn/
– Thời gian khai thác: 2021.11.18 22:51 VST


Đọc thêm: Mùa xuân đầu tiên – Văn Cao


Bến xuân – nhạc: Văn Cao, lời: Văn Cao & Phạm Duy

Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước
em đến tôi một lần
bao lũ chim rừng hợp đàn trên khắp bến xuân

Từng đôi chim trong nắng ríu rít ca u ú ù u ú
cành đào hoen nắng chan hoà
chim ca thương nhớ
chim ngân xa u ú ù u ú
hồn còn ngây ngất trầm vương

Dìu nhau theo dốc núi nơi ven đồi
chỉ thấy chim ghen lời âu yếm
tới đây chân bước lòng ngập ngừng
núi non như dáng thuyền soi nước
tà áo em rung theo gió nhẹ
thẹn thùng ngoài bến xuân

Sương mênh mông che lấp kín non xanh
ôi cánh buồm nâu còn trên lớp sóng xuân
ai tha hương nghe réo rắt oanh ca
cánh nhạn vào mây thiết tha

lưu luyến một trời xa

Nhà tôi sao vẫn còn ngơ ngác
em vắng tôi một chiều
bến nước tiêu điều còn hằn in nét dáng yêu

Từng đôi chim trong nắng khe khẽ ru u ú ù u ú
lệ mùa rơi lá chan hoà
chim reo thương nhớ
chim ngân xa u ú ù u ú
hồn mùa ngây ngất về đâu

Người đi theo mưa gió xa muôn trùng
lần bước phiêu du về bến cũ
tới đây chân bước hồn ngập ngừng
liễu dương tơ tóc vàng trong nắng
gột áo phong sương du khách còn
ngại ngùng nhìn bến xuân

Sương mênh mông che lấp kín non xanh
ôi cánh buồm nâu còn trên lớp sóng xuân
ai tha hương nghe réo rắt oanh ca
cánh nhạn vào mây thiết tha

lưu luyến một trời xa ..


Đàn chim Việt – Văn Cao

Về đây khi gió mùa thơm ngát
ơi lũ chim giang hồ
bao cánh đang cùng dật dờ trên khắp cố đô

Từng đôi trên đất Bắc ríu rít ca u ú ù u ú
mờ mờ trong nắng ven trời
chim reo thương nhớ chim ngân xa u ú ù u ú
hồn còn vương vấn về xưa

Về nơi hoàng hôn Thái Nguyên tung hoành
từ Bắc Sơn kia thời tung cánh
tới đây chim thấy lòng ngập ngừng
nhớ ai trên mấy đồi Yên Thế
kìa nước xa xa sông Gấm còn
mịt mùng ngoài bến xuân

Chim đang bay qua Bắc sang Trung
người Nam còn nghe lời chim nhắn lúc xa
ai tha hương nghe réo rắt oanh ca
cánh nhạn vào mây thiết tha
lưu luyến một trời xa ..

Cảm ơn Quý Cô Bác, Anh Chị đã đọc trọn vẹn bài viết! Việc đặt quảng cáo giúp Vàng Son có thêm kinh phí duy trì website qua từng năm, rất mong Quý Cô Bác, Anh Chị thông cảm nếu như điều này gây ảnh hưởng đến trải nghiệm trong quá trình sử dụng. Mọi ý kiến đóng góp, phê bình, ... thân mời Quý Cô Bác, Anh Chị để lại bình luận ở mỗi bài đăng hoặc gửi liên hệ thông qua Trang Liên Hệ. Vàng Son xin chân thành cảm ơn!
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận