PV: Nhiều nhạc sĩ thường viết theo đơn đặt hàng và thường thì những ca khúc đặt hàng khó đứng vững để trở thành một ca khúc độc lập trong đời sống âm nhạc. Tuy nhiên, hình như điều này không đúng với nhạc sĩ Văn Dung, bởi vì, nếu tôi nhớ không nhầm thì ông đã từng viết ca khúc được "đặt hàng": Hành Khúc Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh và nó đã trở thành ca khúc được hát nhiều nhất của một thế hệ thanh niên. Hẳn là khi viết ca khúc này, ông đã sống lại cả một thời trai trẻ của đời mình?

Sau đây là bài viết Chuyện cần biết thêm về ca khúc ‘Bụi phấn’, đăng trên báo Thể thao Văn Hóa ngày 16-12-2014, qua đó sẽ giúp chúng ta phần nào hiểu thêm về sáng tác này ..

---

Năm 1982, Thành đoàn - Nhà văn hóa Thanh niên phối hợp với CLB Sáng tác trẻ mở một lớp hướng dẫn cho các nhạc sĩ trẻ sáng tác thực tế. Lớp này kéo dài khoảng 2, 3 tháng và người đứng ra hướng dẫn chính là nhạc sĩ Trương Quang Lục, còn tôi là lớp trưởng.

Nhạc sĩ Viết Chung tên thật là Giuse Đỗ Quang Trung, ông sáng tác Bài Ca Tạm Biệt khi đang công tác tại Trung tâm huấn luyện Cán bộ Quốc gia của Chương trình Xây dựng nông thôn thời Việt Nam Cộng hòa, tọa lạc tại rừng Chí Linh (Vũng Tàu) nên còn gọi là Đoàn Văn Công Chí Linh. Ban đầu, bài hát này chỉ dùng trong các sinh hoạt của trung tâm, nhưng về sau, nó đã được phổ biến ra cộng đồng cho đến ngày nay. Toàn bài hát có ba lời, nhưng thường thì người ta chỉ biết đến lời thứ nhất.

Một Mình và Hoa Cúc Vàng là hai ca khúc nhạc sĩ Thanh Tùng viết cho vợ. Một được ông viết khi thấm đến tận cùng nỗi cô đơn khi không còn người bạn đời bên cạnh. Một ông viết khi nhìn thấy bà hiện về trong giấc mơ. Cả hai đều là những bài "đỉnh cao" trong sự nghiệp âm nhạc của ông.

---

Nhạc sĩ Thanh Tùng sinh năm 1948 tại Nha Trang. Năm 6 tuổi ông theo cha mẹ tập kết ra bắc và lớn lên tại Hà Nội. Ông được chọn đi học tại Nhạc viện Bình Nhưỡng (Triều Tiên) và tốt nghiệp năm 23 tuổi.

Theo đơn đặt hàng của báo Sài Gòn Giải Phóng, Văn Cao nhận lời và viết Mùa Xuân Đầu Tiên vào dịp giáp Tết Bính Thìn, và được đăng lần đầu tiên trên số báo Xuân Sài Gòn Giải Phóng 1976. Nhưng ca khúc bị phê bình là "nghe mơ hồ rắc rối, kêu gọi tình thương một cách chung chung, thiếu tính giai cấp", "ủy mị, yếu đuối" và bị xem là "lạc điệu" so với những bài hát nhạc Đỏ "hào hùng, sảng khoái, ca từ hân hoan, hừng hực khí thế chiến thắng" lúc bấy giờ.

Đồng Xanh (Greenfields) được ba ca nhạc sĩ trong ban The Easy Riders (Terry Gilkyson - Rich Dehr - Frank Miller) sáng tác và thu âm từ năm 1956. Thế nhưng phiên bản đó hầu như không được ai chú ý, và phải chờ đến đầu năm 1960, sau khi được nhóm The Brothers Four hòa âm phối khí lại và giới thiệu trong đĩa nhạc single thứ hai của họ thì ca khúc này mới bắt đầu hớp hồn người nghe.

Bài thơ Không Phải Tơ Trời, Không Phải Sương Mai của nhà thơ Đỗ Trung Quân được nhạc sĩ Vũ Hoàng phổ nhạc thành bài hát Hương Tình Yêu.

---

Đọc thêm: Đỗ Trung Quân & Những bài thơ phổ nhạc

---

Không Phải Tơ Trời, Không Phải Sương Mai - Đỗ Trung Quân

Mong manh nhất không phải là tơ trời
Không phải nụ hồng
Không phải sương mai
Không phải là cơn mơ vừa chập chờn đã thức
Anh đã biết một điều mong manh nhất
Là tình yêu
Là tình yêu đấy em!
Tình yêu,
Vừa buổi sáng nắng lên,
Đã u ám cơn mưa chiều dữ dội
Ta vừa chạy tìm nhau...
Em vừa ập vào anh...
... Như cơn giông ập tới
Đã như sóng xô bờ, sóng lại ngược ra khơi.
Không phải đâu em - không phải tơ trời
Không phải mây hoàng hôn
Chợt hồng... chợt tím...
Ta cầm tình yêu như đứa trẻ cầm chiếc cốc pha lê
Khẽ vụng dại là... thế thôi... tan biến

Trên tờ nhạc gốc đề rằng: "Tôi vẫn mê say những chuyện tình đẹp. Sau CHUYỆN TÌNH NGƯỜI TRINH NỮ TÊN THI tôi xin kể tiếp CHUYỆN TÌNH CÔ LÁI ĐÒ BẾN HẠ. Chuyện rằng: Nàng là một nữ sinh xinh như hoa. Nhà nghèo, bỏ học sớm, giúp mẹ đưa đò, nàng trở thành Cô Lái Đò Bến Hạ. Hoa đẹp nên nhiều ong qua bướm lại. Nhưng nàng chỉ yêu một người, một người lính chiến. Một lần sang sông để không bao giờ trở lại, người chiến sĩ đã hy sinh. Đợi chờ vô vọng trong mỏi mòn, nàng đi tìm người yêu trong khói lửa để cuối cùng kết thúc một cách thương tâm cuộc đời bạc mệnh như số kiếp của bao kẻ hồng nhan - Tác giả H.T.T" ..

Tình Ca được nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác năm 1952, trình diễn lần đầu với giọng hát Anh Ngọc và sau đó gắn liền với tiếng hát Thái Thanh. Năm 2006, sau khi nhạc Phạm Duy được phổ biến lại ở Việt Nam, mười nốt đầu của bài được hãng truyền thông Sơn Ca mua về làm nhạc hiệu với giá 100 triệu đồng.

---

Hoàn cảnh sáng tác

Phạm Duy không chịu được cuộc sống gò bó mất tự do tư tưởng trong chiến khu Việt Minh nên cùng vợ con rời đi. Ông viết Tình Ca để thể hiện lòng yêu nước của mình đồng thời kêu gọi tinh thần ái quốc, đoàn kết ba miền trong bối cảnh đối đầu Quốc gia-Cộng sản.

Nhạc sĩ Quốc Dũng tên thật là Nguyễn Quốc Dũng, sinh năm 1951 tại Thái Lan. Năm 1954, khi Quốc Dũng 3 tuổi, gia đình ông hồi hương trở về Việt Nam. Năm 10 tuổi, Quốc Dũng vào học tại trường Quốc gia Âm nhạc ở Sài Gòn và năm 16 tuổi ông tốt nghiệp thủ khoa môn nhạc pháp Tây phương. Sau khi đỗ Tú tài 2, Quốc Dũng vào học tại Viện Đại học Vạn Hạnh.