Hang Bêlem (tên gọi khác: Hát Khen) là sáng tác đầu tay của nhạc sĩ Công giáo Phanxicô Hải Linh (tên thật là Trần Văn Trị) khi ông vừa 25 tuổi.

Mùa Giáng Sinh năm 1945, khi đi qua tòa soạn báo Đường Sống ở Nam Định, Hải Linh được ông Minh Châu - chủ nhiệm tờ báo - thách đố việc sáng tác nhanh một ca khúc về chủ đề Giáng sinh để đăng báo. Hải Linh nhận lời và hẹn 3 ngày sau trở lại. Đến hẹn, Hải Linh đưa bản nhạc Hang Bêlem tới tòa soạn và tập hát sơ qua cho một số nhân viên trong tòa soạn. Khi hát lên, mọi người thấy thích quá nên ông Minh Châu thương lượng rằng, ông sẽ chịu chi phí để lên Hà Nội thuê khắc nhạc vào bản gỗ để in vào 2000 bản báo Đường Sống sắp tới, sau đó, ông sẽ cho Hải Linh lại bản gỗ của bản nhạc. Hải Linh đồng ý, cho nên, phần tên tác giả của bài hát này thường được viết kép là: Hải Linh - Minh Châu.

Đêm Thánh Vô Cùng hay Đêm Yên Lặng (tiếng Đức: "Stille Nacht"; tiếng Anh: "Silent Night") là một trong những ca khúc Giáng sinh nổi tiếng, với phần lời gốc do linh mục Joseph Mohr viết bằng tiếng Đức và phần giai điệu do nghệ sĩ organ Franz Xaver Gruber sáng tác năm 1818, cả hai đều là người Áo. Phiên bản đang được sử dụng rộng rãi ngày nay có đôi chút khác biệt với nguyên bản của Gruber. Ca khúc này đã được UNESCO công nhận là kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào tháng 03 năm 2011.

Nhạc sĩ Nguyễn Vũ sinh năm 1944 tại Hà Nội nhưng ông lại sinh trưởng ở Đà Lạt. Ông kể lại hoàn cảnh sáng tác Bài Thánh Ca Buồn như sau: "Thuở ấy, tôi là một cậu bé 14 tuổi, ngày ngày đi lễ ở nhà thờ Con Gà (Đà Lạt), sở dĩ tôi 'chịu khó' đi lễ bởi vì phát hiện ra một cô gái rất xinh và ngoan đạo, mỗi ngày vẫn ngang qua ngõ nhà tôi để đến nhà thờ. Trái tim vụng dại của thằng con trai mới lớn đập loạn nhịp trước bóng hình thiếu nữ tóc xõa vai mềm bềnh bồng trong gió cao nguyên".

Lịch sử phong kiến Việt Nam với biết bao ông hoàng bà chúa, việc làm của họ ít nhiều đều có ảnh hưởng nhất định đối sự phát triển dân tộc. Công chúa Huyền Trân là một trong những con người như vậy. Chính bà là người có công lớn trong việc mở mang lãnh thổ về phía Nam (phía Nam tỉnh Quảng Trị và toàn tỉnh Thừa Thiên Huế ngày nay).

Họa sĩ Văn Thao, con trai cả của nhạc sĩ Văn Cao, kể lại câu chuyện về bài hát Làng Tôi trên Báo Tiền Phong rằng:

Mùa thu năm 1988, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nam Định đã mời gia đình nhạc sỹ Văn Cao cùng với chương trình Đêm nhạc Văn Cao do nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam dàn dựng về biểu diễn tại thành phố Nam Định. Lần đầu tiên nhân dân ở thành phố này mới được thưởng thức trọn vẹn, trực tiếp những ca khúc bất hủ của Văn Cao. Sau đêm diễn, một lãnh đạo của tỉnh đã đề nghị ông sáng tác cho quê hương Nam Định một bài hát.

Trước đây, nhiều người nghĩ rằng Bến Xuân là ca khúc do nhạc sĩ Văn Cao và nhạc sĩ Phạm Duy đồng sáng tác. Tuy nhiên, họa sĩ Văn Thao, con trai cả của nhạc sĩ Văn Cao, đồng thời cũng là người nắm giữ nhiều tư liệu nhất về tác giả Tiến quân ca khẳng định cha ông sáng tác ca khúc này trước khi gặp người bạn Phạm Duy.

"Năm 1944, Phạm Duy theo gánh hát Đức Huy, một gánh hát cải lương đi từ trong Nam ra Bắc. Ông gây ấn tượng trên sân khấu bởi phong cách thư sinh với áo sơ mi trắng, vừa ngồi gảy đàn vừa hát" - họa sĩ Văn Thao mở đầu cuộc trò chuyện.

Bài thơ Biển, Núi, Em Và Sóng của nhà thơ Đỗ Trung Quân được nhạc sĩ Nguyễn Bòn phổ nhạc thành bài hát cùng tên.

---

Đọc thêm: Đỗ Trung Quân & Những bài thơ phổ nhạc

---

Lời thơ

Xin cảm ơn những con đường ven biển
Cho rất nhiều đôi lứa dẫn nhau đi
Cám ơn sóng nói thay lời dào dạt
Hàng thuỳ dương nói hộ tiếng thầm thì

Anh như núi đứng suốt đời ngóng biển
Một tình yêu vươn chạm tới đỉnh trời
Em là sóng nhưng xin đừng như sóng
Ðã xô vào xin chớ ngược ra khơi

Bài thơ Thơ Tình Cuối Mùa Thu của nhà thơ Xuân Quỳnh được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc thành bài hát cùng tên.

---

Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu nhiều lần nói với công chúng yêu nhạc rằng:

"Trong các nhà thơ, tôi thích nhất Xuân Quỳnh, bởi thơ của Quỳnh giản dị, dễ hiểu mà sâu lắng. Đó là lời của người phụ nữ có tình yêu da diết với người mình yêu, vì thế tôi thật may mắn làm cái việc của người viết nhạc, phổ thơ và nâng thêm cho bài thơ bay lên bầu trời .. mùa thu"

Trong nhiều bản in không thấy Xuân Quỳnh ghi thời gian sáng tác bài Thơ Tình Cuối Mùa Thu, nhưng chắc chắn đó là giai đoạn cuối thập niên 70, đầu thập niên 80 thế kỷ XX. Những ai đọc và biết về Xuân Quỳnh sẽ hiểu gần như các bài thơ giai đoạn này Xuân Quỳnh đều dành tặng cho người chồng tài hoa Lưu Quang Vũ ..

Điệu Lý Qua Cầu ra đời năm 1984,  là một trong nhiều bài thơ được thi sĩ viết tặng một cô sinh viên trường Sư phạm buổi đầu đến với văn chương, kém vợ anh chừng 12 tuổi, khi anh dự trại sáng tác ở Đồng Tháp. Theo nhà thơ Đỗ Bạch Mai, phu nhân Bế Kiến Quốc, khi phổ biến ca khúc dưới tên mới Ngẫu Hứng Lý Qua Cầu, nhạc sỹ Trần Tiến đưa lí do ẩn tên thi sĩ: "Phần lời của bài hát do một nhà thơ viết tặng cho cô bồ của anh ấy nên tôi không dám đưa tên anh ấy vào". Thế là bao năm Bế Kiến Quốc "lưu vong" trong tác phẩm âm nhạc mà anh góp công sáng tạo.

Nhạc sĩ Võ Tá Hân (Pháp Danh Minh Hoan) sinh năm 1948 tại Huế và lớn lên ở Sài Gòn. Trong khi học trung học tại trường Nguyễn Trãi (1960-1967), ông cũng học thêm về guitar cổ điển với giáo sư Dương Thiệu Tước tại Trường Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn (1962-1967).

Ông du học Hoa Kỳ từ năm 1968, tốt nghiệp Cử Nhân (1972) và Cao Học (1973) về Quản trị Kinh doanh tại Viện Đại Học Massachusetts Institute of Technology (MIT). Làm việc về ngành Ngân Hàng Quốc Tế và Tài Chánh tại Montreal, Toronto (Canada), Manila (Phillipines) và Singapore.