Chuyện tình Trương Chi Mỵ Nương

Tương truyền "Chuyện tình Trương Chi Mỵ Nương" có từ trong một tập thơ bằng chữ Nôm đầu thế kỉ 18 hoặc thế kỉ 19. Câu chuyện này rất phổ biến ở vùng Kinh Bắc, theo nhà thơ Nguyễn Khôi (Khôi Đình Bảng) nói rằng câu chuyện này gắng liền với sông Tiêu Tương ở quê nhà Quan Họ, Bắc Ninh ..

∗     ∗     ∗

Chuyện kể rằng: Ngày xưa, có nàng Mị Nương là một cô gái xinh đẹp tuyệt trần, con của một vị quan đại thần. Nàng sống mà như con chim bị giam lỏng bởi chiếc lồng khổng lồ ở nhà quan phủ nên lúc nào cũng buồn bã. Cha nàng thấy vậy liền cất cho nàng một ngôi nhà nhỏ ở bên con sông cạnh nhà để nàng ra đó thư giãn.

Nàng vẫn thường ra căn nhà đó thêu thùa, đọc sách và say đắm một tiếng sáo trên dòng sông. Tiếng sáo ấy là của Trương Chi, một anh thanh niên ở làng chài ven sông, thổi sáo hay nhưng tướng mạo vô cùng xấu xí.

Bỗng có một thời gian tiếng sáo không còn xuất hiện và Mị Nương do quá thương nhớ tiếng sáo mà sinh bệnh. Đã rất nhiều vị đại phu được cha nàng mời đến mà vẫn không tìm ra nguyên nhân căn bệnh.

Một hôm, vô tình cha nàng biết được tiếng sáo của anh thanh niên tên Trương Chi chính là nguyên nhân căn bệnh của con gái. Ông liền mời chàng đến để chữa bệnh cho Mị Nương. Nhưng khi chàng đến phủ, ông thấy chàng xấu xí thì lệnh chỉ được thổi sáo từ ngoài sân vọng vào chứ không được ra mắt Mị Nương để tránh cho nàng phải thất vọng. Mị Nương nghe thấy tiếng sáo quen thuộc thì hồi phục nhanh chóng. Rồi nàng khỏi bệnh và xin cha cho mời người thổi sáo ngoài sân vào để nàng cảm ơn. Bất đắc dĩ, cha nàng đành cho gọi chàng Trương Chi vào. Vừa thấy Trương Chi, Mị Nương đã vô cùng thất vọng vì dung mạo của chàng vô cùng xấu xí. Nàng tỏ ý lạnh nhạt, bảo Trương Chi đi ra, và không còn mê tiếng sáo của chàng như trước kia nữa.

[Hình ảnh] Chuyện tình Trương Chi Mỵ Nương

Trương Chi kể từ khi về nhà đã thầm yêu Mỵ Nương. Một hôm chàng tìm đến nhà của Mị Nương và thổ lộ nỗi lòng mình với nàng. Nhưng nàng từ chối. Trương Chi thất vọng và đau buồn cho thân phận nghèo hèn của mình, không thiết làm ăn gì nữa, mang bệnh tương tư, biếng ăn, mất ngủ, sầu héo dần mà chết. Những người bạn cùng làng chài vớt xác chàng và đem chôn. Đến khi bốc mộ mọi người thấy một khối cầu, to bằng quả cam, trong suốt như pha lê bèn đem gắn vào mạn chiếc thuyền cũ của chàng.

Một lần tình cờ, cha Mị Nương đi ra bến sông, thấy có một viên hình cầu đẹp và sáng như ngọc ở mạn một chiến thuyền câu liền mua về rồi sai thợ ngọc làm thành chiếc chén uống trà. Nghe nói cha vừa đặt làm chiếc chén mới rất đẹp Mị Nương đòi cha cho dùng thử. Nhưng vừa rót trà vào, nàng thấy trong chén trà hiện lên hình bóng Trương Chi, tức thì tiếng sáo năm xưa hiện lên như than như trách.

Mị Nương chạnh lòng nhớ lại mối tình đã qua. Một giọt nước mắt của nàng rơi xuống chén và chiếc chén tan ra thành nước ..

Hình ảnh Trương Chi và mối tình tuyệt vọng đã được khá nhiều nhạc sĩ phản ánh vào tác phẩm của mình như: + Chuyện tình Trương Chi Mỵ Nương - Lê Minh Bằng + Trương Chi Mỵ Nương - Tùng Châu & Lê Hựu Hà + Chuyện tình bên nhánh sông gầy - Nguyễn Duy An + Khối tình Trương Chi - Phạm Duy + Trương Chi - Văn Cao + Trương Chi Mỵ Nương - Hoài An + Ca dao em và tôi - An Thuyên

Nguồn tư liệu: + https://giaitri.vnexpress.net/ (‘Ca dao em và tôi’ – khúc tình ca còn mãi với thời gian) + https://vi.wikipedia.org/ (Trương Chi - Wikipedia)

Chuyện tình Trương Chi Mỵ Nương - Lê Minh Bằng

Ngày xưa Trương Chi sống cô đơn  lênh đênh với con đò giữa dòng sông sâu khách qua nơi đây mấy kẻ hay  cuộc đời anh nghệ sĩ giọng tiêu ngàn sầu ngày tháng trôi đi như vô tư ngờ đâu cung cấm Mỵ Nương từng đêm nghe cung tiêu tha thiết canh thâu như rót vào tim bao nhiêu nỗi buồn vô bờ

Mỵ Nương say mê ốm tương tư  khi nào vắng con đò thấy đời bơ vơ nhớ thương cung tiêu nức nở kia  từ dòng sông qụanh vắng vọng lên lầu vàng vì quá thương con nên cha Nương  truyền cho quân lính tìm gặp Trương Chi trên sông kia đem đến bên cung cho mắt Mỵ Nương trông thấy mặt người nàng thương

Nhưng Trương Chi xấu trai hơn người hỡi Mỵ Nương ơi  nên yêu thương phút thành mây khói, biến tan đi rồi Trương Chi ơi ! Đắng cay cho chàng vỡ mộng vì đâu anh quyên sinh xác nằm lây lất trong chốn rừng sâu

Tủi thân Trương Chi số vô duyên  tim anh chết đi rồi biến thành ngọc châu xót thương tim kia nay Mỵ Nương  bèn tìm viên ngọc quý tiện chung dùng trà nào có ai hay trong chung kia hình Trương Chi bóng đò hiện lên như bao đêm xưa đau xót cho ai thương tiếc tình duyên  nên nát ngọc vì lệ rơi ..


Trương Chi Mỵ Nương - Tùng Châu & Lê Hựu Hà

Bên lầu hoa nhìn sao ngắm trăng  nghe tiếng sáo ai ngoài sông  ru hồn ta vào trong cõi thơ  ôm trái tim ta ngẩn ngơ

Cây chèo ngưng thuyền neo bến sông  bềnh bồng tiếng sáo nhẹ dâng  không người thân đời sao lẻ loi  chỉ biết tâm sự cùng sáo thôi 

Vì ai ta khổ đau tương tư ngày đêm  rồi khi gặp nhau vỡ mộng tình duyên  còn riêng ta trái tim vẫn trao về em  để trong giấc mơ đẹp nhớ nhung  tình đơn phương ôm xuống suối vàng 

Không còn ai ngẩn ngơ ngóng trông  và tiếng sáo cũng lặng câm  u tình nay chìm dưới đáy sông  xin lãng quên xin đừng nhớ mong

Không còn ai ngẩn ngơ ngóng trông và tiếng sáo cũng lặng câm u tình nay chìm dưới đáy sông xin lãng quên xin đừng nhớ mong ..

Chuyện tình bên nhánh sông gầy - Nguyễn Duy An

Từng đêm tôi ngồi đây bên nhánh sông dài  xót thương một chuyện tình vỡ đôi chuyện tôi bên dòng sông tan nát cõi lòng xác xơ khổ lụy vì yêu

Mơ làm chi tới trăng sao mơ làm gì để khổ đau hỡi con tim đam mê và yêu đuối

Tôi thở than để làm gì ôm trọn một khối tình si để dòng sông thương đau và ngang trái  Dòng sông hỡi hãy thức trắng với tôi qua đêm này để ngày mai sông ra đi mang đến người tình yêu hỡi khi sông trôi đến bên em tin này là tình tôi như nhánh sông đã lìa trần tình tôi như nhánh sống đã lìa trần

Rồi đây bên dòng sông tôi sẽ hát câu chuyện rằng có người thất tình là tôi

Buồn thay cho lòng ai như tiếng khóc trên dông dài cô quạnh như nhánh sông gầy

Buồn thay cho lòng ai như tiếng khóc trên sông dài cô quạnh như nhánh sông gầy

Đau lòng ai tình xưa khó phai  lệ rơi trên vỡ thành đôi  bóng thuyền trôi thoảng nghe sáo ai  như trách than khóc tình vỡ tan  bóng thuyền trôi thoảng nghe sáo ai  như trách than khóc tình vỡ tan ..


Khối tình Trương Chi - Phạm Duy

Đêm năm xưa khi cung đàn lên tơ  hoa lá quên giờ tàn  mây trắng bay tìm đàn  hồn người thổn thức trong phòng loan 

Đêm năm xưa nghe cung đàn gây mơ  âu yếm nâng tà quạt  hồn gió đưa về thuyền  tưởng người trên sóng du thần tiên

Êm êm êm dần lan  cung Nam Thương mờ vang.  em yêu ai bờ sông nhớ thương ai trong đàn  xa xa xa rồi tan  cung Nam Ai thở than.  ai thương em lầu buồn mỗi lúc khuya tàn canh 

Rứt khúc đàn, lòng em thấy đê mê.  ôi tiếng đàn, lời không mong ước thề  đã thấy tàn, đời không gió xuân về  khi tiếng ai dần xa

Tương tư một khối u sầu  đợi chờ trăng lên để tan hết thương đau  mi em nước mắt hoen mầu  tóc chẩy ngàn hàng môi thắm còn đây 

Đêm năm xưa tương tư người hò khoan  ôm ấp bao mộng vàng  cho tới khi gặp chàng  thì đành tan vỡ câu chờ mong

Đêm năm xưa trên con thuyền lẻ loi  khi chót yêu người rồi  xa cách nhau vì đời  tủi hờn duyên kiếp bao giờ nguôi

Đêm năm xưa ôm mối tình dở dang  chôn đáy sông hồn cầm  ai chết đêm nguyệt rằm  nợ tình còn đó chưa đền xong

Đêm năm xưa chưa nguôi lòng yêu ai  duyên kiếp trong cuộc đời  đem xuống nơi tuyền đài  để thành ngọc đá mong chờ ai

Êm êm êm dần trôi  bao năm qua dần phai  ai xui nên ngọc kia vấn vương nơi lâu đài  tay dâng lên một khay  tim Trương Chi là đây  trong đêm khuya tiệc trà vui bóng gia đình ai

Rót nước vào, chợt thấy bóng ngưu lang  quanh chén trà, thuyền trôi theo tiếng đàn  có tiếng người vọng câu hát u buồn  ai oán câu hò khoan. 

Nâng niu một chén âm hồn  mộng tình trăm năm nằm trong đáy ly gương khi xưa duyên chót phũ phàng  thiếp trả nợ chàng, nước mắt này dâng 

Đêm năm xưa yêu dấu người xa xăm  nâng chén trong lầu buồn  thương nhớ nơi ngàn trùng  lệ sầu rơi xuống câu hò khoan. 

Ôi duyên kia ai đã trả cho ai  cho mắt rơi lệ rồi  cho chén tan thành lời  để thành bài hát ru lòng tôi ..


Trương Chi - Văn Cao Một chiều xưa trăng nước chưa thành thơ  trầm trầm không gian mới rung thành tơ  vương vất heo may hoa yến mong chờ  ôi, tiếng cầm ca thu tới bao giờ

Lòng chiều bơ vơ lúc thu vừa sang chập chùng đêm khuya thức ai phòng loan  một cánh chim rơi trong khúc nhạc vàng  đây đó từng song the hé đợi đàn

Tây hiên Mỵ Nương khi nghe tiếng ngân  hò khoan mơ bóng con đò trôi  giai nhân cười nép trăng sáng lả lơi, lả lơi bên trời 

Anh Trương Chi, tiếng hát vọng ngàn xưa còn rung anh thương nhớ oán trách cuộc từ ly não nùng

Đò trăng cắm giữa sông vắng  gió đưa câu ca về đâu?  nhìn xuống đáy nước sông sâu  thuyền anh đã chìm đâu

Thương khúc nhạc xa vời  trong đêm khuya dìu dặt tiếng tơ rơi sương thu vừa buông xuống  bóng cây ven bờ xa mờ xóa giòng sông 

Ai qua bến giang đầu tha thiết nghe sông than mối tình Trương Chi  dâng úa trăng khi về khuya bao tiếng ca ru mùa thu

Ngoài song mưa rơi trên bao cung đàn  còn nghe như ai nức nở và than trầm vút tiếng gió mưa  cùng với tiếng nước róc rách ai có buồn chăng? 

Lòng bâng khuâng theo mưa đưa canh tàn  về phương xa ai nức nở và than cùng với tiếng gió vương nhìn thấy ngấn nước lấp lánh in bóng đò xưa

Đò ơi đêm nay dòng sông Thương dâng cao  mà ai hát dưới trăng ngà  ngồi đây ta gõ ván thuyền ta ca trái đất còn riêng ta  đàn đêm thâu  trách ai khinh nghèo quên nhau đôi lứa bên giang đầu người ra đi với cuộc phân ly đâu bóng thuyền Trương Chi? ..


Trương Chi Mỵ Nương - Hoài An

Tình là tình oan trái muôn đời vẫn lưu người là người chết theo mối tình thiên thu tình là tình tương tư ngỡ đẹp như thơ đời là đời mấy ai có được giấc mơ

Đêm khuya vầng trăng tan theo mái chèo khua mặt sông xót xa thân không nhà đời cô đơn trong kiếp bềnh bồng đêm khuya buồn nỉ non tiếng sáo ai oán thở than  dáng ai trên con đò dòng sông trôi lơ đãng trời sao

Chàng là người mang nỗi đau buồn thế gian nàng là công chúa quen nhung lụa giàu sang chàng thường cùng tiếng sáo tỏ bày nỗi lòng nàng là người hữu tâm nghe rồi thầm mong

Một bến sông con thuyền đài các gác lụa lầu son có người lệ rơi mắt buồn thẫn thờ lặng nghe hà há ha hơn vạn lời nói khúc nhạc từ đâu gió lạnh nhẹ đưa khiến nàng mơ thầm tình lang

Hỡi thế nhân sao trời xanh trêu đùa hai người hỡi thế nhân sao đời luôn quá nhiều ngang trái vui sướng chi khi tài hoa gieo tình má hồng than khóc chi khi kinh hoàng nàng quay mặt đi

Sẽ không còn cơn gió đưa nhẹ  mỗi đêm khúc nhạc sầu lắng ngày nào có một người mang vết thương lòng rất sâu hằn bao nỗi đau

Hỡi thế nhân sao trời xanh trêu đùa hai người hỡi thế nhân sao đời luôn quá nhiều ngang trái tiếng sáo kia đâu lòng thay khuôn mặt ghê người bao đắng cay chôn trong lòng ngàn tiếng sáo từ đây

Chàng nhớ thương ôm sầu mà than  dáng người đầu non tiếng nhạc đầu sông  chỉ còn mơ hồ ngày xưa

Lệ mãi rơi bên đèn nàng khóc khối tình còn đây bóng hình chàng in trong màn nước nhìn xa xăm

Một tiếng than hơn vạn lời nói chút lệ đài trang tiếng nhạc tình lang thổi sầu bóng chàng tình tan

Tình là tình oan trái muôn đời vẫn lưu người là người chết theo mối tình thiên thu tình là tình tương tư ngỡ đẹp như thơ đời mà đời mấy ai có được .. giấc mơ ..


Ca dao em và tôi - An Thuyên 

Mời bạn xem bài viết chi tiết tại đây.